Borderline kişilik yapısı


Kişilerarası ilişkilerde, benlik algısında ve duygulanımda tutarsızlık, belirgin dürtüselliğin olduğu, genç erişkinlik döneminde başlayan ve değişik koşullar altında ortaya çıkan bir davranış biçimidir.

 

Bu kişiler gerçek ya da hayali bir terkedilmekten kaçınmak için çılgınca çabalar gösterirler. Yakında ya reddedileceği ya da bir ayrılığın olacağı algısı ya da dış yapının değişmesi, benlik algısında, duygulanımda, bilişte ve davranışta derin değişikliklere yol açabilir. Bu kişiler çevresel koşullara karşı çok duyarlıdırlar. Belirli bir zaman dilimiyle sınırlı gerçek ayrılıklar olduğunda ya da tasarlanan şeylerde kaçınılmaz değişiklikler olduğunda bile yoğun terkedilme korkuları ve uygunsuz öfke yaşarlar (Örneğin onlar için önemli birinin birkaç dakika geç kalması, randevusunu iptal etmesi karşısında panikleme ya da hiddetlenme). Bu “terkedilme” nin “kötü” olduklarını gösterdiğine inanabilirler.
Terkedilme korkuları, tek başına kalmaya dayanamamaları ve yanlarında başkalarının olmasına gereksinimleri ile ilişkilidir. Terkedilmek, kaçınmak için çılgınca çabalar göstermeleri, bir yerlerine zarar vermeleri ya da intihar tehdidi ve davranışında bulunmaları gibi dürtüsel eylemlerini kapsayabilir.

 

Borderline kişilik bozukluğu olan kişilerin tutarsız ve gergin ilişkileri vardır. Daha birinci ya da ikinci görüşmede kendisine bakanları ya da sevgilileri olabilecek kişileri gözlerinde yüceltebilirler. Birlikte çok zaman geçirmeyi isteyebilirler ve ilişkilerinin daha başında en özel yönlerini paylaşabilirler. Bununla birlikte, başkasının yeterince ilgilenmediğini, yeterli özveride bulunmadığını ve yeterince “ORADA OLMADIĞINI” hissederek kişileri yüceltmeden birden değersizleştirmeye geçebilirler. Bu kişiler başkalarıyla eşduyum yapabilirler ve başkalarını besleyebilirler. Ancak bunları gerektiğinde kendi beslenmelerinin karşılanması için diğer kişilerin “ORADA OLMALARI” karşılığında ve bunun beklentisi içinde yaparlar. Bu kişiler başkalarına bakışlarında, birden, belirgin değişiklik göstermeye yatkındırlar. O kişileri bir iyiliksever destekçi ya da insafsızca cezalandırıcı olarak görebilirler. Bu tür gidip gelmeler, çoğu zaman, besleyici nitelikleri yüceleştirilmiş ya da reddetmesi, ya da terketmesi beklenen, bakım veren bir kişi ile ilgili bir düş kırıklığı yansıtır.

 

Sürekli ve belirgin bir biçimde tutarsız bir benlik algısı ya da benlik duyumu ile belirli bir kimlik karmaşası olabilir. Amaçların, değerlerin, mesleki beklentilerin sürekli olarak değişmesi ile belirli, birden ortaya çıkan belirgin benlik algısı değişiklikleri vardır. Meslek, cinsel kimlik, değerler ve arkadaş türleri ile ilgili görüşlerinde ve tasarılarında birden ortaya çıkan değişiklikler olur. Bu kişiler yardım arama gereği duyan bir insan rolünden, geçmişteki yanlış tedavilerin öcünü almaya çalışan adil bir insan rolüne hızla geçiş yapabilirler. Genellikle kötü ve günahkar olmaya dayalı bir benlik algıları olmasına karşın, bazen bu duyguların hiç olmadığı anlar da yaşayabilirler. Bu tür yaşantıları genellikle anlamlı, besleyen , destekleyen bir ilişkilerinin olmadığını hissettikleri durumlarda ortaya çıkar. Bu kişilerin yapılandırılmamış işlerdeki ya da okuldaki başarıları düşük olabilir. Kendilerine zarar verici; kumar oynama, sorumsuz bir biçimde para harcama, Tıkınırcasına Yemek Yeme, güvenli olmayan rastgele cinsel ilişkilere girme, pervasız araba kullanma ve uyuşturucu madde kullanabilirler. İntiharla ilgili girişimler, göz korkutma eylemleri gösterirler. Bu kişilerin %8 – 10′unda kendini öldürme, yakma, yıkma vardır. İntiharla ilgili göz korkutma çoğu zaman bu kişilerin yardım almak için hazır oldukları anlamındadır. Ayrılma – reddedilme, ya da sorumlulukların artması dürtüsel olarak kendine zarar verme davranışlarına zemin hazırlar. İntihar, yaşamda karşılaşılan bir güçlükle başa çıkamayıp, çözülme esnasında esnasında görülebilir. Ya da kötü biri olmuş olmasının kefaleti olarak değerlendirilebilir.

 

Borderline kişilik bozukluğu olan kişilerin duygularını ifadede tepkisellik vardır. Öfke, panik, umutsuzluk dönemleri, irrite bir hal, nadiren kendini iyi hissetme ya da doyum bulma dönemleri ile bir rahatlama sağlanır. Kişiler arası ilişkilerde stres etkenlerine aşırı tepki verebilirler. Kendilerinin sürekli olarak boşlukta hissetme güçlüğü yaşayabilirler. Hemen sıkılırlar, bu nedenle sürekli olarak yapacak bir şeyler ararlar. Kendilerine bakan kişileri ya da sevgililerini ihmalkar, kısıtlayıcı, aldırmaz, başından atan kişiler olarak gördüklerinde uygunsuz ve yoğun bir öfke dışa vururlar. Öfkelerini kontrol etme güçlüğü yaşayarak, eşyalara ya da birbirlerine zarar verebilirler. Aşırı iğneleyici konuşurlar, sürekli acı çekiyorlarmış gibi bir tutumları vardır. Öfkelerini kontrolsüz bir biçimde dışa vurmayı çoğu zaman utanma ve suçluluk duyguları izler ve kötü biri oldukları duygusunu pekiştirir. Aşırı stres altında kişilik çözülmesi, şüpheci düşünceler ortaya çıkabilir. Tüm bu semptomlar, hayali bir terkedilme tehlikesine karşı bir tepkidir. Dakikalar ya da saatler, bazen de günler boyu sürebilir. Sevdikleri kişinin geri dönüşüyle sakinleşirler.

 

Eşlik eden özellikler ve bozukluklar



Borderline kişilik bozukluğu olan kişiler amaçları tam gerçekleşmek üzere iken kendi ayaklarını kaydırırlar (Örneğin tam mezun olacakken okulu bırakma, bir ilişkiyi iyi bir biçimde sürdürüyorken onu baltalama, bozmaya çalışma). Bazıları stres dönemlerinde hayaller görebilir, vücut algısında çarpıklıklar yaşarlar. Daha çok evcil bir hayvan ya da cansız bir nesne ( geçiş nesneleri ) ile kendilerini daha güvende hissederler. Eğer duygu durumu bozukluğu ve uyuşturucu madde kullanımı varsa, intihar nedeniyle genç yaşta ölümler ortaya çıkabilir. Kendilerine acı çektirmeye yönelik girişimler ve başarısız intihar girişimleri ile sakat kalabilirler. Sık sık işlerini kaybederler veya bırakırlar. Eğitimlerini yarıda bırakırlar veya evlenip ayrılırlar. Çocukluk yaşamlarında fiziksel ve cinsel kötüye kullanılıp, ihmalkarlık, düşmanca çatışmalar, küçük yaşta anne baba kaybı ya da ayrılığı görülür.

 

Borderline kişilik bozukluğu dünyanın her yerinde tanımlanmıştır. Borderline kişilik bozukluğu olan kişilerin % 75′ini kadınlar oluşturmaktadır. Genel toplumun % 2′si civarında görülme sıklığı vardır. ABD’de bu kişilerin % 10′u ayakta tedavi görmekte iken (muayenehaneye düzenli olarak gelip giderek), % 20′si ise psikiyatrik yataklı kurumlarda tedavi görürler.

 

Ailede Antisosyal Kişilik bozukluğu veya Duygudurum Bozukluğu varsa risk artar.

 

Borderline Kişilik Bozuklukları çoğu zaman duygu durum bozuklukları ile birlikte görülür. Ya da ilgi çekme manipülatif davranış ve hızlı değişen davranışlarla karakterize, Histerionik Kişilik Bozukluğu tanısı ile bir aradadır.
Bazen Şizotipal Kişilik Bozukluğu’nda, şüpheci düşüncelerle Paranoid Bozukluk ve Narsisistik Kişilik Bozukluğu’nda ufak uyarılara, öfkeyle tepki gösterme ile beraber olabilir.

 

Bazen Şizotipal Kişilik Bozukluğu’nda şüpheci düşüncelerle, ya da Paranoid Bozukluk ve Narsisistik Kişilik Bozukluğu’nda ufak uyarılara öfkeyle tepki gösterme ile beraber olabilir. Bağımlı Kişilik Bozukluğu ile beraber de görülebilir. Borderline Kişilik Bozukluğu olanlar terkedilmeye duygusal açıdan boşlukta kalma, öfke duyma ve karşı istekte bulunma ile tepki verirken, bağımlı kişilik bozukluğu olan kişi ise, duruma giderek artan bir suskunluk ve baş eğici bir tutumla tepki gösterir. Acele ile bakım almak ve destek görmek için bunun yerine geçecek yeni bir ilişkinin arayışına girer.

 

Borderline Kişilik Bozuklukları psikoterapide ilaç ve terapi ile tedavi görürler. Zor vakalardır. Bazen 10 yılı aşkın süren terapiler, destek terapisi ile yaşam boyu devam edebilirler. Daha çok terapistle arasındaki iyi ilişkinin iyileştirici tarafından yarar görürler ama sık sık yüceltme ve terapisti değersizleştirme süreci yaşadıkları için, değersizleştirme süreci atlatılabilirse terapide kalırlar. Terapistleriyle iyi giden ilişkilerini de oldukça sık baltalamaya çalışabilirler. Hızlı ve zamansız yüzleştirmeler hemen terapiden uzaklaşmalarına neden olur. Terapistin çok dikkatli olması gerekebilir.

Newlife Danışmanlık Copyright © 2019
    Web Tasarım: Vizly.Com